Mütəxəssislər bildiriblər ki, valideynlərin emosional əlçatmazlığı, şərtli sevgi və uşaqlıqda həddindən artıq məsuliyyət daşımaq insanın özünə hörmətinə və yetkinlik dövründə münasibətlərinə təsir göstərə bilər.

HİT.az xəbər verir ki, psixoloqlar uşaqlıqda sevgi çatışmazlığına işarə edə biləcək üç sual müəyyənləşdiriblər.

Uşaqlıq təcrübəsi insanın həyatına hətta yetkin yaşlarda belə ciddi təsir göstərə bilər. Psixoloqlar qeyd edirlər ki, valideyn sevgisinin və emosional dəstəyin çatışmazlığı çox vaxt aşağı özünəinam, daim təsdiq axtarma və yaxın münasibətlər qurmaqda çətinliklərlə nəticələnir.

Femcafe yazır ki, mütəxəssislərin fikrincə, uşaqlıq insan şəxsiyyətinin əsaslarının formalaşdığı dövrdür. Əgər uşaq qeyd-şərtsiz sevgi və dəstək hiss edirsə, böyüdükdə öz dəyərini anlayan bir insan olur.

Əksinə, uşağın sevgini və diqqəti yaxşı davranış, yüksək nəticələr və ya uğurlar vasitəsilə "qazanmalı" olduğu şərtli sevgi onda belə bir düşüncə yarada bilər: insan yalnız nailiyyətləri sayəsində sevgiyə layiqdir.

Ben-Qurion Universitetinin araşdırmasına görə, şərtli valideyn qayğısı yetkin yaşlarda daxili təzyiq, mükəmməllikçilik meyli və psixoloji rifahın azalması ilə əlaqələndirilir.

Psixoloqlar insanın uşaqlıqda kifayət qədər emosional dəstək alıb-almadığını anlamağa kömək edən üç suala diqqət yetirməyi təklif edirlər.

Valideynləriniz emosional baxımdan əlçatmaz idimi?

Emosional iştirak yalnız fiziki olaraq uşağın yanında olmaq demək deyil. Bu, həm də uşağı dinləmək, ona dəstək olmaq və onun hissləri ilə maraqlanmaq bacarığını əhatə edir.

Əgər valideynlər uzaq davranırdısa və ya yalnız problemli davranışlara reaksiya verirdisə, bu, uşaqda tənhalıq hissi yarada bilərdi. Belə insanlar yetkin yaşlarda tez-tez təsdiqə ehtiyac duyur, lakin eyni zamanda həqiqi emosional yaxınlıqdan qorxa bilirlər.

Hiss edirdinizmi ki, sevgini qazanmaq lazımdır?

Əgər sevgi və tərif yalnız yaxşı qiymətlərdən, itaətkarlıqdan və digər nailiyyətlərdən asılı idisə, bu, insanın özünə münasibətinə mənfi təsir göstərə bilər.

Yetkinlik dövründə belə təcrübə çox vaxt mükəmməllikçilik, səhv etmək qorxusu və insanın öz dəyərinə daim şübhə etməsi ilə özünü göstərir.

Çox erkən böyüməli oldunuzmu?

Psixoloqlar bu vəziyyəti "parentifikasiya" adlandırırlar. Bu, uşağın valideynlərin emosional vəziyyətinə görə məsuliyyət daşıdığı və ya kiçik bacı-qardaşlarına qulluq etməyə məcbur olduğu hallardır.

Belə vəziyyətdə uşaq normal uşaqlıq dövrünü tam yaşamaq imkanını itirir. Gələcəkdə bu insanlar çox vaxt öz ehtiyaclarını arxa plana keçirir, başqalarına həddindən artıq qayğı göstərir və emosional tükənmə riski ilə üzləşirlər.

Samir